Znamy się na

Afordancje (affordance) to wzbudzenie świadomości korzyści lub czynności powiązanej z obiektem. Np. użytkownicy widząc klamkę wie w jaki sposób użyć ją by otworzyć drzwi.

Analiza statystyk serwisów www to ilościowa metoda analizy serwisów i innych produktów interaktywnych. Analiza pozwala na dowiedzenie się w jaki sposób użytkownicy używają dany serwis, gdzie klikają, na jakich stronach spędzają najwięcej czasu i w jaki sposób przeglądają treść serwisu. Dzięki analizie możemy dowiedzieć się o głównych problemach serwisu. Programy do analizy statystyk serwisów www to przede wszystkim Google Analytics, Website Optymizer i Clicktale.

Audyt ekspercki (analiza heurystyczna) to rodzaj badania jakościowego, który pozwala na wyłapanie błędów i obszarów, które powinny być poprawione bądź elementów nad którymi właściciele stron powinni się zastanowić. Jest przeprowadzana przez jednego lub większą liczbę specjalistów w zakresie danej dziedziny. Pozwala na wykrycie nawet do 80 % błędów strony przy relatywnie niskich kosztach. Eksperci działają w oparciu o tzw. zestaw wybranych heurystyk na podstawie których oceniają serwis wskazując jego słabe strony, rekomendując stosowne zmiany oraz dobre praktyki i rozwiązania pozwalające na poprawę jakości strony dla docelowych użytkowników.

Podstawowe heurystyki według których przeprowadzana jest analiza ekspercka, opiera się na aktualnych do dziś wytycznych stworzonych przez Jakob Nielsen i Rolf Molich, którzy w 1990 roku stworzyli 10 głównych punktów na podstawie których oceniana jest strona:

  1. Pokazuj status systemu.
  2. Zachowaj zgodność pomiędzy systemem, a rzeczywistością.
  3. Daj użytkownikowi pełną kontrolę.
  4. Trzymaj się standardów i zachowaj spójność.
  5. Zapobiegaj błędom.
  6. Pozwalaj wybierać zamiast zmuszać do zapamiętania.
  7. Zapewnij elastyczność i efektywność.
  8. Zadbaj o pomoc i dokumentację.
  9. Dbaj o estetykę i umiar.
  10. Zapewnij skuteczną obsługę błędów.

Wskazane wytyczne są najbardziej ogólną formą oceny. Na potrzeby serwisu eksperci tworzą dedykowaną listę heurystyk. Ich liczba zależy od wielkości serwisu, rodzaju i potrzeb, które powinien spełniać serwis względem użytkowników. Może ich być od 20 nawet do 100 punktów. Przykładowe heurystyki szczegółowe:

  1. Nawigacja (Prosta i użyteczna nawigacja)
    1. Widoczność menu na stronie
    2. Podział odnośników w menu jest logiczny i zgody z oczekiwaniem użytkownika
    3. Menu nie odbiega od konwencji używanych w Internecie
  2. Nawigacja (Spójność nawigacji)
    1. Zawsze widoczny status użytkownika w systemie
    2. Obecność ścieżki okruszków
    3. Odnośnik w menu w stanie On Mouse Over
    4. Nagłówek strony wskazuje na miejsce w serwisie
  3. Linki
    1. Spójny wygląd linków
    2. Linki posiadają stan On Mouse Over
    3. Kolor fontu linków jest innego koloru niż teksty na stronie
    4. Miejsce otwierania linków (ta sama/nowa zakładka)

Cognitive Walkthrough jest to jedna z metod eksperckiej oceny strony www, aplikacji mobilnej. Polega ona na wykonaniu wcześniej sformułowanych zadań na podstawie analizowanego produktu, a nie wiedzy eksperta (badacza). Metoda ta jest szczególnie przydatna w czasie oceniania nietypowych produktów, takich dla których nie istnieją jeszcze heurystyki i innego rodzaju dobre praktyki.

Designibility to trend łączący web - design z usability.

Diagramy działania (diagramy procesów, flow) to swojego rodzaju wykresy pokazujące działanie danego produktu (np. strony www bądź aplikacji mobilnej) jak i jego strukturę (jako schemat produktu).

Graphical User Interface (GUI) jest to graficzny interface użytkownika czyli wszelkiego rodzaju rozwiązania graficzne i widgety prezentujące informację na komputerze użytkownika.

Human - computer interaction (HCI) to dziedzina nauki opisująca wzajemne oddziaływanie pomiędzy człowiekiem, a komputerem, zachodzące poprzez interface (nauka o relacjach człowiek – maszyna).

Information architecture (architektura informacji) to model, układ i pogrupowanie informacji w systemie oraz wizualizacja i opis relacji między informacjami w produkcie.

Interaction design (ID) to dyscyplina opisująca sposób zachowania się produktu przy interakcji z nim (jak się zachowuje produkt).

Interface design to dyscyplina mówiąca o zasadach projektowania interface’ów. Bazuje na 7 zasadach: Tolerancji, Prostocie, Widoczności, Affordancji, Logice/konsekwencji, Strukturze i informacji zwrotnej.

Ocena ekspercka jest to rodzaj analizy eksperckiej przeprowadzonej przez kliku ekspertów (badaczy). Eksperci korzystają z wytycznych i heurystyk, ale największy nacisk kładziony jest na doświadczenie badaczy.

Persony (archetypy użytkownika) to opracowane typowe profile użytkowników, którzy będą korzystać z produktu (stron www, aplikacji mobilnych itp.). Tworzenie person ułatwia projektantom dostrzeżenie potrzeb użytkowników dla których jest budowany system, przypomina o ograniczeniach percepcji przyszłych użytkowników (opory psychologiczne, wiedza, biegłość w wykonywaniu zadań) i jest inspiracją do zaspokojenia celów użytkowników, których potrzeby są uwydatnione.

Projektowanie funkcjonalne (accessibility też web – accessibility) to dziedzina wiedzy z zakresu interakcji człowieka z komputerem zajmująca się problematyką tworzenia stron i serwisów internetowych dostępnych dla jak najszerszego grona odbiorców ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych i osób starszych. Główne zagadnienia to: Dostępność na przeglądarkach, jakość kodu, kolorystyka, dostępność na urządzeniach mobilnych, prawidłowe opisanie zdjęcia, odnośników, nagłówków jeśli nie są tekstem oraz projektowanie zgodne z konwencją/trendami.

Projektowanie funkcjonalne – SEO (Search Engine Optimization) to wszelkiego rodzaju działania podejmowane na etapie projektowania funkcjonalnego, pozwalające na stworzenie projektu, który będzie wysoko w wynikach organicznych wyszukiwarki google. Główne wątki i zagadnienia to: Paginacja, podstrony posiadające od 30 do 50 linków (50 odnośników max.), chmura tagów, seofriendly wyszukiwarka (wyszukiwarka powinna uczyć się, najczęściej zadawane pytania powinny wpadać w chmurę tagów, frazy niepożądane powinny być blokowane, powinna prezentować wyniki wszystkich grup kontentu), filmy umieszczone na stronie powinny być w FLV (dobrą praktyką jest również przenoszenie filmów na inne serwery) unikatowy kontent (komentarze, forum), a także tytuł niebędący tekstem. Dodatkowo zdjęcia i inne grafiki powinny posiadać opis w alcie, buttony powinny być w javascript.

Prototypy inaczej zwane makietami funkcjonalnymi to szablony stron bez elementów graficznych. Makiety obrazują rozmieszczenie funkcjonalności witryny lub aplikacji, uwzględniając zasady użyteczności. Makiety pozwalają na szybką weryfikację elementów projektu w początkowej fazie jego realizacji przy stosunkowo niewielkich kosztach ich tworzenia. Elementy makiety posiadają opis funkcjonalny.

Usability (też web-usability) to nauka zajmująca się ergonomią i funkcjonalnością urządzeń oraz aplikacji. Dyscyplina zajmuje się określeniem łatwości użycia danego narzędzia lub przedmiotu. Jest również określeniem na metodologię przeprowadzania testów na produktach (stron www, aplikacji bądź aplikacji i stron mobilnych) w celu oceny lub zmierzenia łatwości korzystania z danego produktu. W Polsce pojęcie usability bardziej kojarzone jest z użytecznością niż funkcjonalnością.

Najważniejsze cechy użyteczności to: intuicyjna nawigacja, łatwe skanowanie w poszukiwaniu informacji i zapewnienie zrozumiałej dla użytkownika komunikacji.

Pięć najważniejszych elementów usability [Jakob Nielsen]:

Nauczalność (Learnability) – jak łatwo jest użytkownikom wykonać podstawowe zadanie podczas pierwszego kontaktu z serwisem?

Efektywność (Efficiency) – jak szybko zadania wykonuje użytkownik, który już zna serwis?

Zapamiętywalność (Memorability) – jak szybko użytkownik może osiągnąć biegłość w posługiwaniu się serwisem po dłuższej nieobecności w serwisie?

Błędy (Errors) – jak wiele błędów popełniają użytkownicy, jak błędy te są komunikowane oraz w jakim czasie i jak użytkownicy mogą poradzić sobie z nimi ?

Satysfakcja (Satisfaction) - czy użytkownicy lubią korzystać z serwisu?

W badaniu użyteczności (usability), brane są pod uwagę poniższe obszary:

  • Łatwość użycia danej strony bądź elementu na stronie
  • Wykorzystanie funkcjonalności strony w celu osiągnięcia przez użytkownika sukcesu w realizowanych działaniach np. zakupu produktu/rejestracji/wypełnienie formularzy
  • Spójność elementów danej strony
  • Działanie i konstrukcja strony głównej
  • Rodzaj zastosowanej nawigacji, funkcjonalność i dopasowanie ich do struktury serwisu
  • Odpowiednia konstrukcja informacji na stronie
  • Prezentacja usług/produktów na stronie
  • Prostota ścieżek dotarcia do najważniejszych obszarów i informacji na stronie
  • Działanie wyszukiwarki

User Centered Design (UCD) to metodologia pozwalająca na projektowanie stron www i aplikacji webowych. Projektowanie zorientowane na użytkownika pozwala na projektowanie produktów przyjaznych dla użytkowników poprzez ukierunkowanie procesu projektowego na potrzeby finalnego użytkownika. W UCD w kolejnych etapach testuje się (testy z użytkownikami) produkty otrzymywane w procesie kreacji serwisu, usuwa wykryte problemy i ponownie poddaje testom. Testowaniu podlegają zarówno makiety systemu (zarówno papierowe jak i interaktywne prototypy), projekty graficzne jak i działający system.

User Experience (UX) to wszelkiego rodzaju doświadczenia użytkownika ze stroną internetową aplikacji bądź aplikacją mobilną. Doświadczenia użytkownika, który korzystał z naszego produktu powinny być dobre. Użytkownik nie powinien czuł się sfrustrowany, że nie potrafi korzystać z naszego produktu, że czegoś nie rozumie, nie może znaleźć szukanej informacji. Jeśli nasz produkt jest innowacyjny zaprojektujmy go tak, by użytkownik mógł się nauczyć z niego korzystać.

Zoomable User Interface (ZUI) to alternatywna technika wizualizacji informacji poprzez zmianę obrazu (przewijanie i powiększenie). Owa zmiana obrazu pozwala na dojście do większej liczby informacji. Dobrym przykładem są Mapy Googla (http://maps.google.pl/).

Dowiedz się o nas więcej